Pancerny fort z lat 1892-1896 w Bolestraszycach, osłaniający dolinę Sanu, dziś trwała ruina w zarządzie arboretum, łatwo dostępna z drogi.
Fort XIII „San Rideau”, czyli „Osłona Sanu”, zbudowano w latach 1892-1896 według koncepcji Moritza von Brunnera. To tzw. fort jednostkowy, zdolny do obrony zarówno bliskiej, jak i dalekiej. Kosztował 5 milionów koron. Miał kształt trapezu o podstawie 250 metrów, otaczała go sucha fosa, a na stropie budynku koszarowo-bojowego stały haubice i moździerze w wieżach pancernych.
Fort z załogą 800 żołnierzy i 12 oficerów miał osłaniać linię Sanu od wschodu oraz drogę i kolej z Przemyśla do Krakowa. Wysadzono go 22 marca 1915 roku, w dniu kapitulacji twierdzy, a ruiny rozbierano jeszcze w latach 20. Dalsze niszczenie zatrzymano dopiero w 1968 roku. Z fortem wiąże się legenda o rosyjskim jeńcu odnalezionym w zasypanych podziemiach po latach; na jej podstawie powstał film „Fort 13”.
Dziś fort należy do Arboretum w Bolestraszycach, około 6 km od Przemyśla. Zachowały się resztki koszar szyjowych, kojców i przeciwstoku, mur Carnota i poterna. W poternie są zapadnie, więc trzeba zachować ostrożność.
Zdjęcia: fot. Goku122, CC BY-SA 2.5; fot. Goku122, CC BY-SA 2.5.
